جدول نیاز آبی درختان
آبیاری در تولید میوه درختی با کیفیت بالا (سیب، هلو، آلو، شلیل، گیلاس و …) بسیار مهم است. تحقیقات نشان داده است که آبیاری نه تنها عملکرد، اندازه میوه و کیفیت میوه را افزایش می دهد، بلکه می‌تواند طول عمر درختان را افزایش دهد و رشد درخت و فتوسنتز را نیز بهبود بخشد.
اخیراً هزینه انرژی برای آبیاری افزایش یافته است. استفاده از مقدار مناسب آب در زمان های لازم برای کاهش هزینه های تولید حیاتی است. بنابراین، دانستن جدول نیاز آبی درختان پاسخ بهینه محصول و استفاده کارآمد از منابع ضروری است.
زمان های حیاتی برای آبیاری میوه درختان:
دوره های بحرانی برای آبیاری درختان سیب، گلابی، هلو، شلیل، آلو و گیلاس در زمان تشکیل گل، اوایل تشکیل میوه، و در زمان تورم نهایی میوه (2-4 هفته قبل از برداشت) است. دسترسی به آب در این زمان ها برای تولید محصول با کیفیت بسیار مهم است.
جدول نیاز آبی تقریبی درختان میوه
مقادیر زیر برای دوره رشد فعال و بر اساس آبیاری قطرهای در اقلیم نسبتاً گرم و خشک ارائه شده‌اند.
واحدها بر حسب «لیتر آب برای هر درخت در هر روز» هستند.
| ردیف | نوع درخت | سن درخت | نیاز آبی تقریبی (لیتر در روز برای هر درخت) |
تعداد دفعات آبیاری | توضیحات کوتاه |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | سیب | 1–3 سال / بالغ | 20–30 (نهال) / 60–90 (بالغ) | 2–3 بار در هفته | رطوبت یکنواخت خاک را دوست دارد؛ از خشکی طولانی و ماندآبی پرهیز شود. |
| 2 | گلابی | 1–3 سال / بالغ | 20–30 (نهال) / 60–80 (بالغ) | 2 بار در هفته | به شوری و خشکی حساس است؛ آبیاری منظم در تابستان مهم است. |
| 3 | هلو و شلیل | 1–3 سال / بالغ | 15–25 (نهال) / 50–70 (بالغ) | 2–3 بار در هفته | در زمان تشکیل و رشد میوه به تنش خشکی بسیار حساس است. |
| 4 | زردآلو | 1–3 سال / بالغ | 15–25 (نهال) / 40–60 (بالغ) | 2 بار در هفته | نزدیک برداشت، از آبیاری سنگین برای جلوگیری از ترک میوه خودداری شود. |
| 5 | آلو | 1–3 سال / بالغ | 15–25 (نهال) / 40–60 (بالغ) | 2–3 بار در هفته | به خصوص در اوج تابستان از تنش خشکی شدید جلوگیری شود. |
| 6 | گیلاس و آلبالو | 1–3 سال / بالغ | 15–25 (نهال) / 40–60 (بالغ) | 1–2 بار در هفته | بعد از بارندگی‌های سنگین و نزدیک برداشت، آبیاری سنگین ندهید. |
| 7 | انگور | 1–3 سال / بالغ | 10–20 (نهال) / 30–50 (بالغ) | 1–2 بار در هفته | نسبتاً مقاوم به خشکی است؛ از آبیاری بیش از حد خودداری شود. |
| 8 | انار | 1–3 سال / بالغ | 10–20 (نهال) / 30–45 (بالغ) | 1 بار در هفته (گرما 2 بار) | مقاوم به کم‌آبی؛ آبیاری منظم کیفیت و درشتی میوه را بالا می‌برد. |
| 9 | مرکبات (پرتقال، لیمو) | 1–3 سال / بالغ | 20–30 (نهال) / 70–120 (بالغ) | 2–3 بار در هفته | ریشه سطحی دارد و به خشکی کوتاه‌مدت هم حساس است. |
| 10 | پسته | 1–5 سال / بالغ | 10–20 / 30–50 (بالغ) | هر 7–10 روز | نسبتاً مقاوم به کم‌آبی و شوری؛ افراط در آبیاری به آن آسیب می‌زند. |
| 11 | گردو | 1–3 سال / بالغ | 20–30 (نهال) / 70–110 (بالغ) | هر 5–7 روز | درخت پرمصرف از نظر آب؛ به ویژه در اوایل تابستان نیاز بالایی دارد. |
| 12 | بادام | 1–3 سال / بالغ | 10–20 (نهال) / 30–50 (بالغ) | هر 7 روز (گرما 5 روز) | نسبتاً مقاوم به خشکی است، ولی تنش شدید باعث ریزش میوه میشود. |
| 13 | زیتون | 1–3 سال / بالغ | 8–15 (نهال) / 20–40 (بالغ) | هر 7–10 روز | مقاوم به خشکی؛ آبیاری تکمیلی مناسب عملکرد را چند برابر می‌کند. |
چه زمانی باید درختان را آبیاری کنیم؟
روش‌های مختلفی برای ارزیابی نیاز آبیاری درخت وجود دارد، روش هایی از جمله:
- تبخیر و تنش رطوبت خاک و یا درخت
- محاسبه ی رطوبت خاک
- تنش رطوبتی در گیاهان
1تبخیر و تنش رطوبت خاک و یا درخت:
تبخیر، به معنای کل حجم آب از دست رفته ی روزانه خاک توسط تبخیر از سطح خاک و یا درخت است. هر نوع خاک مقدار معینی از آب را در خود نگه می دارد و این آب به طور روزانه بر اساس تبخیر روزانه و سطح بلوغ محصول کاهش می یابد (گیاهان جوان نسبت به رشد کامل آب کمتری مصرف می کنند).
در صورت بارندگی به حجم آب در خاک اضافه کرده و در بهار که خاک شما اشباع است یا پس از آبیاری تا عمق ریشه زایی کامل، خاک شما پر آب است. تبخیر روزانه (با اینچ یا میلی متر حجم آب را اندازه گیری می کنیم) برای درختان بالغ، باعث کاهش آب از خاک و درخت می شود و باید در چندین نوبت آب های تبخیر شده را توسط آبیاری درخت جایگزین کنید.
2محاسبه ی رطوبت خاک:
رطوبت سنج خاک می تواند یک راه ارزان و نسبتا آسان برای ارزیابی میزان آب موجود در خاک اطراف درختان شما باشد. سنسورهای رطوبت سنج خاک می توانند به تعیین زمان آبیاری و زمان خاموش کردن آبیاری برای جلوگیری از هدر رفتن آب کمک کنند.
همچنین، در برخی از باغ هایی که دارای آبیاری تحت فشار هستند، نظارت بر رطوبت خاک به کشاورزان این امکان را می دهد که در صورت مناسب بودن میزان رطوبت خاک، آبیاری را زودتر از زمانی که پیش بینی شده، خاموش شود، زیرا درخت به سطح آبیاری کافی رسیده است.
هنگام اندازه گیری رطوبت خاک، روش ها و ابزارهای مختلفی در دسترس کشاورزان وجود دارد که در ادامه برخی از آنها را بیان کرده ایم.
تنسیومتر: پتانسیل سنجش رطوبت خاک، را به طور مستقیم اندازه گیری می کند.
بلوک های مقاومت الکتریکی: به طور غیرمستقیم پتانسیل اندازه گیری میزان رطوبت خاک را با اندازه گیری مقاومت در سراسر بلوکی که در خاک مدفون شده است اندازه گیری می کند.
C-probe: این ابزار از حسگرهای خازن برای جمع آوری اطلاعات از میزان رطوبت خاک استفاده می کند.
انواع روش های آبیاری – مزایا و معایب
بازتاب سنجی حوزه زمان: رطوبت سنج های کاشته شده در خاک، سرعت امواج الکترومغناطیسی در خاک را اندازه گیری می کنند، این امواج در اثر رطوبت خاک، کند می شوند و از کند شدن این امواج می توانید متوجه میزان رطوبت خاک بشوید.
سنجش رطوبت خاک با روش دستی: میزان رطوبت خاک را نیز می توان با استفاده از روش دستی به شکل تقریبی اندازه گیری کنید. در این روش باید تا عمق 12 تا 16 اینچ اطراف درخت را حفاری کنید، اگر خاک هنوز مرطوب است و به راحتی می توانید خاک را در دست خود گرد کنید، احتمالاً رطوبت کافی وجود دارد.
درختان میوه همچنین می توانند علائم بصری استرس از جمله پژمردگی برگ ها، عدم رشد ساقه و ریزش برگ را نشان دهند. این علائم ممکن است تا زمانی که فتوسنتز تا 40 درصد کاهش نیابد ظاهر نشوند که توانایی رشد دهنده را برای پاسخ به موقع به تنش آبی محدود می کند.
3تنش رطوبتی در گیاهان:
ارزیابی میزان تنش آبی در گیاهان یک روش ایده آل برای تعیین نیاز هر درخت به آب است، زیرا برخی از خاک ها ممکن است آب را به خوبی ذخیره کنند، اما ممکن است آن را به راحتی به درخت (یعنی خاک رس) انتقال ندهند. در نتیجه بهتر است در زمان سنجش میزان حجم آب مورد نیاز هر درخت به میزان تنش آبی درخت نیز توجه کنید.
سوالات متداول FAQ:
1. آیا آبیاری قطرهای برای درختان بزرگ مثل گردو کافی است؟
بله، به شرطی که تعداد قطرهچکانها کافی باشد. برای درختان بزرگ، استفاده از سیستم آبیاری بابلر (Bubbler) یا قرار دادن چندین قطرهچکان در اطراف سایهانداز درخت توصیه میشود تا رطوبت به تمام قسمتهای ریشه برسد.
2. بهترین زمان روز برای آبیاری درختان چه ساعتی است؟
بهترین زمان، صبح زود (قبل از طلوع آفتاب) یا غروب است. در این زمان‌ها تبخیر آب کمترین حد ممکن است و آب فرصت نفوذ به عمق خاک را دارد. آبیاری در ظهر باعث هدر رفتن آب و افزایش بیماری‌های قارچی میشود.
3. چگونه بفهمیم درخت تشنه است یا سیراب؟
علاوه بر ابزارها، روش دستی (انگشتی) سادهترین راه است. خاک را تا عمق ۱۰-۱۵ سانتیمتری کنار بزنید؛ اگر خاک خشک و پودری بود، نیاز به آبیاری دارد. اگر خمیر شد، رطوبت کافی است. پژمردگی برگها در عصر و شاداب شدن در صبح، نشانه تنش آبی خفیف است.
آبیاری در درختان میوه برای اندازه میوه، رشد میوه و سلامت درختان بسیار مهم است. عدم دسترسی به آب کافی، اثرات بلندمدتی بر ساختار و بهره وری درختان خواهد داشت.
اطمینان از دسترسی درختان به آب در دوره های بحرانی رشد میوه بسیار مهم می باشد. روش های مختلفی برای تعیین نیاز آبیاری یک محصول وجود دارد که در بالا به آنها اشاره کردیم و جدول میزان مورد نیاز آبیاری برخی درختان را با توجه به روش آبیاری برای شما تهیه کرده ایم.
💧 آبیاری هوشمند با تجهیزات استاندارد!
مدیریت دقیق آب در باغ، بدون تجهیزات مناسب غیرممکن است. نشتی لوله‌ها یا فشار نامناسب آب، تمام محاسبات شما را به هم می‌زند. در فروشگاه مترسک، انواع کفکش‌های قدرتمند، موتور پمپ‌های بنزینی و دیزلی، و لوله و اتصالات انواع روش های آبیاری را با قیمت رقابتی تهیه کنید.
قیمت و خرید انواع کفکش
قیمت و خرید انواع موتور پمپ
قیمت و خرید انواع لوله و شلنگ
تجربه شما در مدیریت آب چیست؟
آیا شما در باغ خود از روش سنتی غرقابی استفاده می‌کنید یا سیستم قطرهای؟ به نظر شما کدام روش برای درختان میوه در اقلیم خشک ایران به صرفه‌تر است؟ تجربیات، سوالات و چالش‌های خود را درباره آبیاری با ما و سایر باغداران در میان بگذارید. کارشناسان مترسک آماده مشاوره برای انتخاب بهترین پمپ و لوله هستند.
