آموزش هرس درخت سیب (۶ و ۱۰ ساله) [فیلم+جدول زمان‌بندی و باردهی]

آموزش هرس درخت سیب زمان هرس درخت سیب هرس درخت سیب دوساله هرس درخت سیب در پاییز هرس درخت سیب قدیمی هرس درخت سیب ۱۵ ساله هرس درخت سیب در تابستان هرس درخت سیب ده ساله بهترین زمان هرس درخت سیب

هرس درخت سیب:

اگر در حال پرورش درخت سیب هستید و می خواهید حداکثر تولید میوه را از آن بگیرید، باید هرس کنید! هرس برای ایجاد درختی سالم‌تر و پر میوه تر بسیار مهم است. ما شما را با زمان بندی مناسب و ابزار مورد نیاز آشنا می کنیم، سپس به شما نشان می دهیم که چگونه درختان سیب جوان و بالغ را هرس کنید تا بیشترین بهره را از برداشت خود ببرید.

فیلم آموزش هرس درخت سیب

جدول هرس درخت سیب بر اساس سن و مراحل رشد

سن درخت سیب هدف اصلی هرس نکات عملی برش
نهال ۱ تا ۳ ساله فرم‌دهی هرمی و تقویت تنه مرکزی سربرداری در ارتفاع ۸۰ سانتی؛ حفظ ۴ تا ۶ بازوی اصلی با زاویه ۴۵ درجه.
درخت ۶ ساله ضخیم کردن شاخه‌های جانبی و باردهی اولیه کوتاه کردن ۱/۳ طول شاخه‌های فرعی؛ حذف نرک‌های عمودی و شاخه‌های متقاطع.
درخت ۱۰ ساله به بالا کنترل ارتفاع، نورگیری تاج و درشت شدن میوه هرس سبک؛ تنک کردن سیخک‌های قدیمی، کنترل ارتفاع روی ۴ متر و پوشاندن زخم با چسب هرس.

• نکات مهمی که باید در هرس درخت سیب بدانید: 

  1. بهترین زمان برای هرس درخت سیب اواخر اسفند تا اوایل فروردین است، یعنی درست بعد از پایان یخبندان و پیش از آغاز جوانه‌زنی درخت. در این بازه، شاخه‌ها انعطاف‌پذیرند و خطر آسیب به بافت درخت کمتر است.
  2. درختان جوان را بهتر است به شکل مخروط یا هرم فرم دهید؛ به‌طوری‌که بین ۴ تا ۶ شاخه‌ی اصلی ضخیم از تنه‌ی مرکزی منشعب شوند. این فرم باعث می‌شود نور و هوا به‌خوبی در میان شاخه‌ها جریان پیدا کند و اسکلت درخت محکم‌تر شود.
  3. در هنگام هرس، شاخه‌های خشک، بیمار یا شکسته را حذف کنید و همچنین شاخه‌هایی را که عمودی یا رو‌به‌پایین رشد کرده‌اند قطع نمایید، زیرا این شاخه‌ها مانع رشد متعادل درخت می‌شوند.
  4. در بخش‌های بارده، جوانه‌ها را طوری تنظیم کنید که حدود ۱۵ سانتی‌متر (حدود ۶ اینچ) از هم فاصله داشته باشند و روی هر جوانه تنها یک میوه باقی بماند. این کار باعث می‌شود میوه‌ها درشت‌تر، آبدارتر و باکیفیت‌تر رشد کنند.

آیا هرس درخت سیب در پاییز جایز است؟

بسیاری از باغداران می‌پرسند آیا می‌توان درخت سیب را در پاییز هرس کرد؟ پاسخ کوتاه این است: هرس سنگین در پاییز به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

هرس پاییزه باعث بیدار ماندن بافت‌های زخم‌شده می‌شود و با شروع اولین یخبندان، سرما به داخل تنه نفوذ کرده و باعث سرمازدگی و خشکی شاخه‌ها می‌شود. در پاییز فقط مجاز به حذف شاخه‌های کاملاً خشکیده و آفت‌زده هستید. 

1هرس درخت سیب را در اواخر زمستان یا اوایل بهار انجام دهید؛ زمانی که سرمای شدید پشت سر گذاشته شده اما درخت هنوز شروع به جوانه‌زدن نکرده است. در بیشتر مناطق، این بازه معمولاً از اواخر اسفند تا اوایل فروردین است.

چگونه درخ سیب را هرس کنیم زمان هرس درخت سیب هرس درخت سیب دوساله هرس درخت سیب در پاییز هرس درخت سیب قدیمی هرس درخت سیب ۱۵ ساله هرس درخت سیب در تابستان

هرس زودهنگام می‌تواند درخت را در برابر سرمای زمستان ضعیف کند، در حالی که اگر خیلی دیر انجام شود، ممکن است در زمان رشد فعال درخت، به شاخه‌ها آسیب برسد. بنابراین، انتخاب زمان دقیق هرس نقش مهمی در سلامت و باردهی درخت دارد.


هرس درخت گردو بر اساس سن (۱ تا ۲۰ ساله) + جدول زمان‌بندی


2برای شاخه‌های کوچک، از قیچی هرس دستی استفاده کنید و برای شاخه‌های ضخیم‌تر، سراغ اره هرس بروید. شاخه‌هایی با قطر کمتر از ۲/۵ سانتی‌متر را می‌توان با قیچی دستی برید، اما اگر ضخامت بین ۲/۵ تا ۷/۵ سانتی‌متر باشد، بهتر است از قیچی دسته‌بلند یا اره کوچک استفاده شود. شاخه‌هایی که بیش از ۷/۵ سانتی‌متر قطر دارند، باید با اره مخصوص هرس بریده شوند تا برش تمیز و بدون له‌شدگی ایجاد شود.

آموزش هرس درخت سیب How to Prune Apple Tree

  1. همیشه از ابزار تمیز، تیز و متناسب با کار استفاده کنید، چون ابزار نامناسب می‌تواند به پوست درخت آسیب بزند و احتمال ورود بیماری‌ها را افزایش دهد.
  2. پیش از شروع کار و پس از پایان هرس، تمام ابزار باغبانی را با الکل ایزوپروپیل یا محلول ضدعفونی‌کننده تمیز کنید تا از انتقال بیماری بین درختان جلوگیری شود.

قیچی هرس باغبانی هوفر با تیغه اضافی Hofer Pruning Shears with Spare Blade
قیمت و خرید انواع قیچی هرس

3درختان سیب در سنین مختلف اهداف متفاوتی از هرس دارند. درختان جوان‌تر از سه سال هنوز وارد مرحله‌ی باردهی نشده‌اند، بنابراین هرس آن‌ها بیشتر با هدف فرم‌دهی و تقویت اسکلت اصلی درخت انجام می‌شود. در این سن، باید شاخه‌های اضافه و نامنظم حذف شوند تا درخت ساختار قوی و متعادلی پیدا کند.

در مقابل، درختان بالغ یا مسن‌تر که به سن باردهی رسیده‌اند، دیگر نباید شدید هرس شوند. در این مرحله، هرس باید سبک و هدفمند باشد تا انرژی درخت صرف تولید میوه شود، نه رشد بی‌رویه‌ی شاخه‌ها و برگ‌ها. معمولاً کوتاه کردن شاخه‌های فرعی و حذف شاخه‌های مزاحم کافی است تا درخت به بازدهی بهتر برسد.


چگونه باغ پر از میوه داشته باشیم؟


آموزش هرس درخت سیب How to Prune Apple Tree

  1. به‌طور کلی، درخت سیب نباید بیش از اندازه سایه‌دار باشد. اگر می‌بینید زیر درختتان سایه‌ی سنگینی ایجاد شده و می‌توانید به‌راحتی زیر آن بنشینید تا از آفتاب در امان بمانید، این یعنی درخت بیش از حد متراکم شده و زمان هرس آن فرا رسیده است. باز کردن تاج درخت با حذف شاخه‌های اضافی، باعث می‌شود نور و هوا بهتر در میان شاخه‌ها جریان پیدا کند و در نتیجه کیفیت میوه‌ها افزایش یابد.

قیچی باغبانی یا اره هرس؟ چه زمانی کدام ابزار را استفاده کنیم؟


چگونه با هرس اصولی باردهی درخت سیب را چند برابر کنیم؟

یکی از دلایل اصلی کم‌بار شدن یا سال‌آوری (یک سال پربار و یک سال بی‌بار) در درختان سیب، عدم تنظیم جوانه و شاخه‌هاست. برای افزایش باروری سیب سه تکنیک طلایی وجود دارد:

  • تنک کردن میوه‌های جوان (تنک دستی): وقتی سیب‌ها به اندازه یک گردوی کوچک شدند، در هر خوشه گل فقط یک میوه قوی را نگه دارید و بقیه را بچینید. فاصله بین میوه‌ها روی شاخه باید حدود ۱۵ سانتی‌متر باشد تا تمام انرژی درخت صرف درشت شدن همان میوه‌ها شود.
  • حفظ سیخک‌های بارده (Spurs): میوه‌های سیب روی شاخه‌های کوتاه و بندبند (سیخک) تولید می‌شوند. هنگام هرس حواستان باشد این سیخک‌های کوچک را با شاخه‌های زاید اشتباه نگرید و قیچی نکنید.
  • خواباندن زاویه شاخه‌ها: شاخه‌هایی که زاویه افقی‌تری نسبت به تنه دارند (حدود ۶۰ درجه)، تا ۵ برابر بیشتر از شاخه‌های عمودی میوه می‌دهند. با استفاده از نخ یا وزنه، زاویه شاخه‌های جوان را باز کنید.

 تفاوت هرس سیب پیوندی پایه کوتاه (M9/MM106) با سیب‌های بذری سنتی

سیب‌های پایه کوتاه (M9 / MM106 داربستی):

این درختان به سیستم محور مرکزی (Spindle) هرس می‌شوند. تنه وسط تا ارتفاع بالا حفظ شده و شاخه‌های فرعی به‌صورت افقی روی سیم‌های داربست بسته‌می‌شوند. هرس آن‌ها بیشتر شامل خم کردن شاخه‌ها و حذف نرک‌های عمودی است.

سیب‌های بومی و بذری (لبنانی قرمز/زرد، گلاب):

این درختان جثه بزرگ‌تری دارند و به فرم هرمی یا جامی هرس می‌شوند. تمرکز روی انتخاب ۴ تا ۶ بازوی اصلی، باز کردن مرکز تاج برای رسیدن نور و کنترل ارتفاع درخت روی ۴ متر است. 

• آموزش هرس درخت سیب جوان:

آموزش هرس درخت سیب How to Prune Apple Tree

1برای اینکه درخت سیب رشد سالم و منظمی داشته باشد، بهتر است فرم آن را به شکل مخروطی یا هرمی تنظیم کنید. هنگام هرس، تاج درخت را طوری شکل دهید که بخش بالایی باریک‌تر و پایه‌ی درخت پهن‌تر باشد. این فرم طبیعی باعث می‌شود نور خورشید به تمام شاخه‌ها به‌طور یکنواخت برسد و هوا به‌خوبی در میان شاخه‌ها جریان پیدا کند. نتیجه‌اش هم روشن است: شاخه‌های سالم‌تر، میوه‌های درشت‌تر و باردهی بیشتر.

آموزش هرس درخت سیب How to Prune Apple Tree

2در مرحله بعد، باید شاخه‌های اضافی و مزاحم را حذف کنید. منظور از این شاخه‌ها، شاخه‌های عمودی یا انشعابات اضافی از شاخه‌ی مرکزی است. درخت سیب باید یک تنه‌ی اصلی قوی و مستقیم داشته باشد تا انرژی رشد در مسیر درستی صرف شود. اگر در قسمت مرکزی درخت چند شاخه‌ی عمودی دیده می‌شود، شاخه‌ی ضخیم‌تر و سالم‌تر را نگه دارید و بقیه را از محل انشعاب قطع کنید. این کار به استحکام درخت کمک می‌کند و از شکستن شاخه‌ها در آینده جلوگیری می‌نماید.

آموزش هرس درخت سیب How to Prune Apple Tree

3درخت سیب ایده‌آل معمولاً بین ۴ تا ۶ شاخه‌ی اصلی دارد که از تنه بیرون آمده و در ۲ تا ۳ طبقه‌ی عمودی رشد می‌کنند. در هنگام انتخاب شاخه‌های اصلی، به فاصله‌ی آن‌ها از یکدیگر دقت کنید. شاخه‌های اصلی باید حدود ۲۵ سانتی‌متر (۱۰ اینچ) از هم فاصله داشته باشند تا فضای کافی برای رشد باقی بماند. همچنین زاویه‌ی اتصال این شاخه‌ها با تنه باید بین ۴۵ تا ۶۰ درجه باشد؛ این زاویه باعث می‌شود شاخه‌ها تعادل و قدرت بیشتری داشته باشند.

  1. برای تحریک رشد بیرونی، شاخه های اصلی را انتخاب کنید که در زوایای 45 تا 60 درجه از تنه رشد می کنند.
  2. بگذارید درخت هر سال 2 تا 3 شاخه اصلی جدید تا زمان بلوغ بدهد و پس از حدود 5 سال به حداکثر 6 شاخه اصلی برسد.
  3. از نمای بالا، شاخه‌های اصلی درخت میبایست در حالت ایده‌آل شبیه به ستاره یا پره‌های روی چرخ به نظر برسند.

فرسایش خاک چیست و چگونه از آن جلوگیری کنیم


اره دستی سامورایی دسته چوبی غلافدار Samurai handsaw with wooden handle and sheath
قیمت و خرید انواع اره دستی و موتوری

آموزش هرس درخت سیب بالغ یا قدیمی:

آموزش هرس درخت سیب بالغ

1شاخه های رشد کرده از پایه درخت را هرس کنید. این شاخه ها شاخه های ناخواسته ای هستند که در نزدیکی پایین تنه رشد می کنند.

  • این نوع از شاخه ها برای پرورش میوه خیلی خوب نیستند. اگر کنترل نشود، سایر شاخه ها را از بین می برند و انرژی ارزشمندی را مصرف می کنند.

آموزش هرس درخت سیب بالغ

2هر شاخه شکسته، مرده یا بیمار را قطع کنید. اگر شاخه ای پژمرده، تغییر رنگ داده یا تحت هر نوع شرایطی شکسته شده است، آن را قطع کنید.

اگر جوانه نداشت کل شاخه را ببرید. اگر دارای جوانه هایی به سمت پایه شاخه است، درست بالای آخرین جوانه سالم روی شاخه برش بزنید. این شاخه ها را در هر زمانی از سا ، به محض اینکه دیدید هرس کنید.

  1. هنگام بریدن شاخه ها با جوانه، با زاویه ای حدود 0.25 اینچ (0.64 سانتی متر) بالاتر از جوانه ای که  دور از تنه درخت است، برش دهید. این امر باعث رشد سالم شاخه های جدید می شود.

آموزش هرس درخت سیب بالغ

3شاخه‌های صاف و عمودی که مستقیماً از روی شاخه‌های اصلی به سمت بالا رشد می‌کنند و هیچ میوه‌ای نمیدهند، «نرک» نامیده می‌شوند. این شاخه‌ها انرژی و آب درخت را می‌دوشند و باید حتماً از ته قطع شوند.

آموزش هرس درخت سیب بالغ

4گره های شاخه شلوغ را هرس کنید. “گره ها” مکان هایی هستند که در آنها 3 یا بیشتر شاخه های کوچک از یک مکان سرچشمه می گیرند و به ویژه در درختان بالغ تر رایج هستند.

از آنجایی که تعداد زیادی اندام از یک مکان رشد می کنند، شاخه ضعیف تر میشود و قادر به حمایت از شاخه ها در حین رشد نیست. همه شاخه ها به جز ضخیم ترین و قوی ترین شاخه را قطع کنید.


انواع آفات درخت و از بین بردن آنها


  1. همچنین شاخه های کوچکتر را در مناطقی که شاخه ها با هم تماس دارند یا روی هم قرار می گیرند جدا کنید

آموزش هرس درخت سیب How to Prune Apple Tree

5شاخه های باقی مانده را کوتاه کنید. بقیه شاخه ها را به اندازه 1/3 از طول آنها ببرید تا ساقه ها به ضخیم شدن و رشد گل در فصل بعد تشویق شوند. هر برش را درست بالای یک جوانه رو به بیرون ایجاد کنید تا شکلی سالم داشته باشید.

آموزش هرس درخت سیب How to Prune Apple Tree

6میوه های جوان را بچینید تا خوشه ها نازک شوند. درختان سیب بیشتر از توان خود موه می دهند. هنگامی که درخت شما بارده است، میوه های جوان را با دست جدا کنید، به طوری که در هر خوشه جوانه فقط 1 میوه وجود داشته باشد.

همچنین طوری میوه ها را جدا کنید تا هر کدام حدود 6 اینچ (15 سانتی متر) با میوه بعدی روی شاخه فاصله داشته باشند.
این امر به درخت کمک می‌کند تا سیب‌های بزرگ و سالم داشته باشد.

نحوه هرس درخت سیب ۶ ساله و ده ساله (دوران باردهی اقتصادی)

درخت سیب در سن ۶ تا ۱۰ سالگی وارد مرحله باردهی کامل و اقتصادی می‌شود. هرس درخت در این سنین با نهال‌های جوان متفاوت است و نباید به‌صورت شدید انجام شود.

هرس درخت سیب ۶ ساله:

در ۶ سالگی تاج درخت شکل گرفته است. هدف هرس در این سن، کوتاه کردن یک‌سوم از طول شاخه‌های فرعی سال قبل است تا شاخه‌ها ضخیم‌تر شده و توان نگهداری بار سنگین سیب را داشته باشند. همچنین شاخه‌هایی که زاویه رو به پایین دارند یا مرکز تاج را تاریک کرده‌اند باید حذف شوند.

هرس درخت سیب ده ساله:

در ۱۰ سالگی درخت به حداکثر حجم تاج رسیده است. هرس در این سن باید بسیار سبک و محافظه‌کارانه باشد. تمرکز اصلی باید روی حذف شاخه‌های نرک (عمودی)، شاخه‌های آفت‌زده به کرم سیب و تنک کردن سیخک‌های بارده قدیمی باشد تا میوه‌های سال جدید درشت‌تر و خوش‌رنگ‌تر شوند.

هشدار حیاتی: جلوگیری از شیوع بیماری «آتشک سیب» هنگام هرس

باکتری خطرناک آتشک با بریدن شاخه‌های آلوده، روی تیغه قیچی یا اره می‌نشیند و با برش بعدی به درختان سالم منتقل می‌شود. برای نابود نشدن باغ، این ۲ قانون را حتماً رعایت کنید:

  • ضدعفونی تیغه بعد از هر درخت: تیغه قیچی یا اره را قبل از رفتن سراغ درخت بعدی، حتماً با محلول وایتکس ۱۰ درصد (۱ سهم وایتکس + ۹ سهم آب) یا الکل ۷۰ درصد ضدعفونی کنید.
  • محلول‌پاشی بلافاصله با بردوفیکس: به محض اتمام هرس هر قطعه از باغ، کل درختان را با ترکیب بردو (بردوفیکس ۵ در هزار) سم‌پاشی کنید تا تمام زخم‌های باز ضدعفونی شوند. 
میوه چین سبدی مفتولی همراه با دسته تلسکوپی 3 متری Wire Basket Fruit Picker with 3-Meter Telescopic Handle
قیمت و خرید میوه چین

سوالات متداول درباره هرس درخت سیب FAQ

بهترین زمان برای هرس درخت سیب چه ماهی است؟

اواخر زمستان (اسفند ماه تا اوایل فروردین)، درست بعد از رفع سرمای شدید زمستانه و قبل از باز شدن جوانه‌ها، بهترین زمان هرس درخت سیب است.

آیا هرس درخت سیب در پاییز باعث آسیب می‌شود؟

بله، هرس سنگین در پاییز باعث باقی ماندن زخم‌های باز در برابر سرما شده و خطرات یخ‌زدگی شاخه‌ها را به‌شدت افزایش می‌دهد. در پاییز فقط شاخه‌های خشک و آفت‌زده را بردارید.

نحوه هرس درخت سیب ۶ ساله و ده ساله چه تفاوتی دارد؟

در ۶ سالگی شاخه‌های فرعی ۱/۳ کوتاه می‌شوند تا ضخیم شوند. اما در ۱۰ سالگی هرس بسیار سبک است و فقط شامل حذف نرک‌ها، باز کردن تاج برای نورگیری و تنک کردن سیخک‌های قدیمی می‌شود.

شاخه‌های «نرک» در درخت سیب چیست و چرا باید قطع شوند؟

نرک‌ها شاخه‌های کاملاً عمودی، صاف و بدون میوه هستند که انرژی و آب درخت را جذب می‌کنند. حذف نرک‌ها باعث هدایت مواد غذایی به میوه‌ها می‌شود.

چگونه باردهی و اندازه سیب‌ها را با هرس افزایش دهیم؟

با تنک کردن میوه‌های جوان (نگه‌داشتن ۱ میوه در هر خوشه با فاصله ۱۵ سانت) و باز کردن زاویه شاخه‌ها به سمت افقی، میوه‌ها تا ۲ برابر درشت‌تر و خوش‌رنگ‌تر می‌شوند.

چه ابزاری برای هرس شاخه‌های ضخیم سیب مناسب است؟

برای شاخه‌های زیر ۲.۵ سانت قیچی دستی، برای شاخه‌های ۲.۵ تا ۷.۵ سانت قیچی دسته بلند یا اره دستی سامورایی، و برای شاخه‌های کلفتر از اره زنجیری به همراه چسب هرس استفاده کنید.

چرا ضدعفونی کردن قیچی و اره هرس اهمیت دارد؟

ابزار آلوده می‌تواند اسپور قارچ‌ها و باکتری‌های بیماری‌زا (مثل آفت شانکر یا شانکر باکتریایی) را از یک درخت بیمار به تمام درختان سالم باغ منتقل کند.

Splash Screen Maskable Icon

تأمین تجهیزات باغبانی و هرس از فروشگاه مترسک

فروشگاه مترسک تأمین‌کننده اصلی قیچی‌های هرس باغبانی، قیچی‌های شارژی، انواع اره‌های دستی و موتوری و سایر تجهیزات کشاورزی و باغبانی در خیابان سعدی تهران است. برای مشاوره انتخاب ابزار مناسب متراژ باغ خود با ما تماس بگیرید.

قیمت و خرید انواع قیچی هرس

 

قیمت و خرید انواع اره هرس

 

قیمت و خرید انواع ابزار باغبانی

💬

درخت سیب شما چند ساله است و چه مشکلی در هرس دارید؟

سوالات و تجربیات خود را در بخش دیدگاه‌های زیر بنویسید تا کارشناسان مترسک شما را راهنمایی کنند.

دیدگاه کاربران
4 دیدگاه
  • 965********373 1 بهمن 1403 / 13:35

    بسیار آموزنده بود.
    ای کاش یک فیلم کوتاه هم آپلود میکردید.

    سپاس

    • مترسک 1 بهمن 1403 / 14:45

      درود بر شما، حتما در برنامه قرار خواهیم داد…

  • محمود محمودی 26 بهمن 1404 / 10:35

    سلام برشما خیلی مفید بود استفاده کردیم

    • مترسک 26 بهمن 1404 / 12:39

      درود بر شما
      باعث خوشحالیه…

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *