تاریخچه موتور دیزل و آشنایی با موتورهای مارگو در ایران

موتور دیزل چیست؟ موتور دیزل اختراع چه کسی است؟

موتور دیزل یک موتور احتراق داخلی است که در سال 1893 توسط فردی به نام رودلف کریستیان کارل دیزل ساخته شد. رودلف کریستیان کارل دیزل علاوه بر این که یک مهندس مکانیک آلمانی بود در زمینه های دیگری ازجمله هنرشناسی ، زبان شناسی و نظریه پرداز اجتماعی نیز جزء افراد برجسته به حساب می آمد. موتور دیزل را به افتخار رودلف کریستیان کارل دیزل، این مهندس برجسته به این نام نامگذاری کرده اند. 

در آن سال ها به دلیل نیاز جامعه به موتورهایی با قدرت بیشتر خصوصاً در بخش حمل و نقل (با توجه به اینکه 90 درصد انرژی در موتورهای بخار هدر می رفت) دیزل تصمیم گرفت موتوری طراحی کند که چهار برابر کارآمد تر از باقی موتور ها در آن دوره باشد.

سرانجام دیزل توانست در ۲۳ فوریه ۱۸۹۳ حق امتیاز “روش کار و طراحی برای موتورهای احتراق” را دریافت کند و مقاله‌ای تحت عنوان “نظریه و ساخت موتور حرارتی” را در مورد موتور خودش منتشر کند. موتور اختراعی دیزل با استفاده از ارزان‌ترین سوخت موجود در آن زمان یعنی پودر زغال‌سنگ کار می‌کرد.

---

موتور دیزل مارگو – انقلاب در صنعت کشاورزی

---

موتور دیزل شاید از نظر تجاری مقرون‌ به ‌صرفه نبود اما دیزل برای حل این مسئله، راهکار پایین آوردن هزینه‌ها را در تغییر سوخت از گرد و غبار ذغال سنگ به روغن معدنی تصفیه‌شده و بعداً نفت سنگین ارائه داد.

او موفق به تولید مجموعه‌ای از مدل‌های کارآمد از طرح خود شد و توانست اولین “موتور احتراق داخلی تک ‌سیلندر چهارزمانه ” خود با قدرت ۲۵ اسب بخار را با بازدهی ۲۶.۲ درصد در سال ۱۸۹۷ معرفی کند.

موتور اختراعی دیزل پس از نمایش در نمایشگاه مونیخ ۱۸۹۸ مشهور شد.

 کارآیی بالای موتور دیزل در کنار سادگی طراحی‌اش، آن را به یک موفقیت تجاری فوری تبدیل کرد و هزینه حق اختراع آن ثروت زیادی برای مخترعش رودلف دیزل به ارمغان آورد.

موتور دیزل طراحی شده، موتوری با مکانیزم احتراق داخلی است. این امر باعث می‌شود که سوخت قبل از تزریق به سیلندر در دمای بالا (تقریباً ۵۳۰ درجه سانتی‌گراد) با فشرده‌سازی هوا در فشار بالا مشتعل شود. سوخت‌های مورد استفاده برای قدرت‌بخشی به موتور می‌تواند مشتقاتی از منابع زیستی یا نفتی باشد.

این مکانیزم نیازی به سیستم‌های احتراقی جرقه‌ای پیچیده ندارد و این ویژگی موتور دیزل را متمایز و کارآمدتر می‌کند. بنا بر گفته خود رودلف دیزل، آنچه باعث راندمان بیشتر سوخت می‌شود همین نسبت تراکم بیشتر دیزل است چرا که هوا فشرده و دمای احتراق بیشتر است و گازها پس از احتراق، بیشتر منبسط می‌شود و فشار بیشتری به پیستون و میل لنگ وارد می‌کنند.

اختراع دیزل تطبیق داده شد، پیشرفت کرد و امروزه فناوری دیزل برای موتورهای دریایی، خودروها، ژنراتورهای برق، کارخانه‌ها، قطارها، تجهیزات حفاری نفت و ماشین‌آلات کشاورزی و معدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. موتور دیزل دارای بالاترین راندمان حرارتی (بازده موتور) در بین تمام موتورهای احتراق داخلی یا خارجی می باشد. موتورهای دیزل دریایی 14 سیلندر  دو زمانه، بزرگترین موتورهای دیزلی جهان هستند که از آنها همچنان استفاده می شود.

موتورهای دیزلی به دو شکل دو زمانه یا چهار زمانه طراحی و تولید می شوند، آنها در ابتدا به عنوان جایگزینی کارآمد برای موتورهای بخار استفاده می شدند اما از دهه 1910،  در زیردریایی ها و کشتی ها مورد استفاده قرار گرفت. استفاده از موتورهای دیزل در لوکوموتیوها، اتوبوس ها، کامیون ها، تجهیزات سنگین، تجهیزات کشاورزی و نیروگاه های تولید برق بعدها اتفاق افتاد.

در دهه 1930، کم کم استفاده از موتور دیزل در خودروها شروع شد و از زمان بحران انرژی در دهه 1970، تقاضا برای راندمان سوخت بالاتر باعث شد که اکثر خودروسازان بزرگ در برخی مواقع مدل‌های دیزلی را حتی در خودروهای بسیار کوچک ارائه دهند.

از قدیم الایام در کشور ایران، موتورهای دیزل را برای آبیاری و تولید برق، برنج کوبی، آسیاب، خراطه، بتون ریزی، کشتیرانی و … استفاده می کردند. برندهای  بلاکستون، لیستر، مارگو و پتر برای کشاورزان عزیز ایرانی نام های بسیار آشنایی در موتور های احتراق داخلی هستند.

موتورهای خوابیده انگلیسی ، با نام بلاکستون در قدرت های 16، 26، 37 ، 50 اسب و بالاتر ، بیش از 50 سال در کشاورزی ، آسیاب ، برنج کوبی و کشتیرانی استفاده می شد .

موتورهای انگلیسی لیستر هم در دو نوع کلی آبی وهوایی، با تیپهای متنوع، در ژنراتورهای جوشکاری و بتونیرها در صنعت ساختمان سازی بیشترین کارایی را داشت.

لیسترهای آب خنک در قدرت های 8 و 16 اسب  و لیسترهوا خنک با تیپ های متنوع ضT  ، SR  ، HR  ، SL ، LR و … و تعداد سیلندرها 1 -2 و3 سیلندر و با قدرت های 6.5 ، 8 ، 10 ، 12 ، 16 ، 20 و بالاتر نیز در صنایع مختلف بکار گرفته می شد.

اما با گذشت زمان و پیشرفت تکنولوژی ، کشور انگلیس تولید این موتورها را متوقف و تولید موتورهای قدرتمند خورجینی هشت و 16 سیلندر را در دستور کار خود قرار داد.

اکنون تعداد بسیارکمی از موتورهای بلاکستون هنوز در کشور ما فعال است و موتورهای لیستر، علیرغم کارایی بالایی که دارند دیگر تولید نمیشوند.

همین اتفاق برای موتورهای پتر نیز افتاد، ولی هندیها از این موقعیت استفاده کرده و شرکتهای متعددی شروع به ساخت کپی آن کردند که امروزه با نام مستعار مارگو در ایران معروف است.

معروفترین و برترین برند سازنده این موتورها شرکت کرلوسکار است که تولیدات آن بین ایرانیها بسیار محبوب است . پس از کرلوسکار برندهای اپکس ، اترک ، هارداستون ، ووزل ، تاپ لند ، اپکار ، از 5 اسب تا  22 اسب وگاها قدرتهای بیشتر، و … در بازار ایران یافت می شوند.

 این موتورهای دیزل مارگو همچنان از همان تکنولوژی قدیمی بهره میبرند و طی چند دهه گذشته اتفاق خاصی در طراحی و ساختار موتور آنها رخ نداده است و بدلیل همین ساختار ساده و تناسب آنها با آب و هوای ایران ، لوازم یدکی فراوان ،قیمت مناسب ، هزینه نگهداری پایین و تعمیرآسان مورد توجه کشاورزان عزیز کشور ما قرار گرفته.

موتور مارگو بطور کلی به دو دسته موتور مارگو آبی و موتور مارگو هوایی هوایی تقسیم میشود . یعنی موتور یا از طریق گردش آب دور سیلندرخنک میشود یا از طریق بادی که توسط فن تولید میگردد.

تفاوت موتور مارگو آبی با موتور مارگو هوایی چیست؟

موتورهای آب خنک یا همان آبی غالبا در مناطق گرمسیر و موتورهای هوا خنک یا همان هوایی در مناطق کوهستانی و خنک کارایی بهتری دارند.

با تفاوت قطر پیستون و تعداد سیلندر، قدرتهای آنها نیز کم و زیاد می شود. برخی شرکتهای هندی تغییرات بسیار جزئی در بدنه و سایز سوپاپهای این موتورهای مارگو ایجاد کرده اند.

لذا ، توجه داشته باشید که هنگام سفارش قطعات و لوازم مارگو این موتورها باید قطر پیستونها ، ارتفاع سوپاپها و برند آن را هم به فروشنده بگویید.

وقتی صحبت از موتورهای دیزل مارگو می‌شود، آنچه بیش از هر چیز نظر خریداران را جلب می‌کند، دوام و سادگی طراحی این موتورهاست.

بسیاری از کشاورزان و صنعتگران در ایران تجربه سال‌ها کار با همین مدل‌ها را دارند و دلیل محبوبیت آنها فقط قیمت مناسب نیست؛ بلکه در دسترس بودن قطعات یدکی و امکان تعمیر سریع توسط مکانیک‌های محلی هم نقش بزرگی ایفا می‌کند.

در واقع، اگرچه این موتورها تکنولوژی بسیار پیشرفته‌ای ندارند، اما همین ساختار ساده باعث شده در شرایط مختلف آب‌وهوایی کشور، بدون دردسر کار کنند. تفاوت اصلی بین موتورهای آب‌خنک و هواخنک نیز در نوع استفاده و اقلیم مشخص می‌شود.

کسانی که در مناطق گرمسیر فعالیت دارند، معمولاً مدل‌های آب‌خنک را ترجیح می‌دهند چون سیستم خنک‌کاری پایدارتر عمل می‌کند. در مقابل، در مناطق کوهستانی و سردسیر، موتورهای هواخنک انتخاب بهتری هستند زیرا راه‌اندازی آسان‌تری دارند و نیاز به تجهیزات جانبی کمتری احساس می‌شود.

از طرفی، توجه به توان خروجی و تعداد سیلندرها هم اهمیت زیادی دارد. برای مثال یک موتور تک‌سیلندر ۸ اسب می‌تواند نیاز یک مزرعه کوچک برای پمپ آب را برطرف کند، اما در کاربری‌های سنگین‌تر مثل استفاده با ژنراتور یا تجهیزات ساختمانی، معمولاً به موتورهای دو سیلندر یا توان‌های بالاتر نیاز است.

خریداران باتجربه همیشه به این نکته توجه می‌کنند که انتخاب موتور مناسب تنها بر اساس قدرت نوشته‌شده کافی نیست، بلکه باید تناسب آن با شرایط کار و نیاز واقعی سنجیده شود.

بنابراین پیش از خرید، بهتر است مشخص کنید چه نوع کاربری در اولویت شما قرار دارد تا هم در هزینه صرفه‌جویی شود و هم موتور سال‌ها برایتان بدون مشکل کار کند.

موتور های تک سیلندر مارگو در مدلهای 5 ، 6.5 ، 7.5 ، 8 ، 10 و 12 اسب و موتور های دوسیلندر مارگو آن در مدلهای 15 ، 20 و 24 اسب ارائه میشوند.

موتور مارگو تک سیلندر فقط با هندل روشن میشود و پس از نصب روی شاسی میتواند با انواع پمپهای زغالی و نخ نسوزی 4 اینچ و یا با ژنراتور 7.5 کیلو وات ، کوبله و استفاده گردد. اما موتور دوسیلندر مارگو شامل دو مدل هندلی و استارتی میشود و میتواند با ژنراتورهای قویتری کوبله شود.

فروشگاه مترسک برای اولین بار، با طبقه بندی و امکان فیلتر نمودن محصولات و درج اطلاعات ارزشمند ذیل هر کالا و ارائه عکسهای بسیار با کیفیت ، سعی نموده تا شما مشتری گرامی بتوانید با خیال راحت انتخاب و سفارشی حرفه ای را تجربه نمایید.

شما میتوانید از فیلم های آموزشی تهیه شده در سایت مترسک در مورد نحوه راه اندازی ، نگهداری و افزایش طول عمر موتور خود اطلاعات کاملی دریافت نمایید.

ضمناً مشاوران خبره مترسک با شناختی کافی از ساختار این موتورها، آماده ارائه خدمت رایگان به شما عزیزان، جهت انتخاب موتور و قطعه مناسب هستند.