چه درختانی را نباید هرس کرد؟

اگرچه هرس درختان یک عمل رایج در کشاورزی و باغداری است اما درختان خاصی هستند که به دلایل مختلف نباید هرس شوند چرا که اگر عمل هرس به درستی انجام نشود‌ می‌ تواند باعث آسیب های جبران ناپذیر و حتی مرگ درخت شود.

بنابراین، بسیار مهم است که بدانیم برای اطمینان از سلامت و طول عمر آنها چه درختانی را نباید هرس کرد؟ ما در این مقاله از مترسک چند درختی که نباید هرگز هرس بشوند (به غیر از مواقع خاص) و درختانی که در فصل خاصی فقط می توانید هرسشان کنید را معرفی خواهیم کرد.

1 درختان تازه کاشته شده یا نهال ها

درختانی که به تازگی در زمین کاشته می شوند به دلیل ضعیف بودن تنه و شاخه ها نباید هرس بشوند. این درختان برای اینکه بتوانند ریشه های خود را در زمین مستحکم کنند نیاز به انرژی زیادی دارند و باید بیشتر انرژی خود را صرف ریشه پراکنی و جذب مواد مغذی و آب از خاک بکنند، به همین دلیل بهتر است که نهال ها و درختان تازه کاشته شده هرس نشوند.

2 درختان رده مخروطیان

مخروطیان دسته‌ ای از انواع درختان همیشه‌ سبز هستند که دارای برگ های سوزنی شکل و مخروط های چوبی می باشند. دانه های این درختان، درون مخروط های آنها به وجود می آیند و به دلیل شکل سوزنی برگ هایشان، نور به خوبی به همه ی برگ ها و شاخه های آن ها نفوذ می کند. مخروطیان درختانی نظیر صنوبر، کاج سیاه، سرو ناز، زربین، کاج نوئل، کاج کره ای و کاج برزیلی هستند. این درختان شکوفه و گل نمی دهند و مخروط‌ های نر و ماده جدا از هم بوده و گاهی بر روی دو درخت به صورت جدا می‌رویند.

حال که با مخروطیان و انواع آنها آشنا شدیم به این سوال می پردازیم که چرا نباید مخروطیان یا کاج ها را هرس کرد؟ درختان مخروطی همیشه سبز به دلیل داشتن برگ های سوزنی مانند کاج به طور کلی نباید هرس شوند زیرا این درختان شکل طبیعی و متقارن دارند و هرس‌ می‌تواند الگوی رشد آنها را مختل کند و منجر به ایجاد شاخ و برگ نامناسب شود.

علاوه بر این، حذف بیش از حد شاخه‌ها می‌تواند قسمت‌های داخلی درخت را در معرض نور بیش از حد خورشید قرار دهد که منجر به سوختن و خشک شدن برگ ها و شاخه ها با نور مستقیم خورشید می‌شود. هرچند گاهی برای زیبایی، با هرس شاخه های اضافی آن ها را به اشکال مختلف طراحی می کنند.

3 درختان بلوط

درختان بلوط یکی از انواع درختان زینتی همیشه سبز به شمار می آیند که در بسیاری از مناطق رشد می کنند ولی در مناطق معتدل تا گرمسیری رشد بیشتری دارند و دارای نمونه های خزان پذیر یا برگ ریز هستند و بسیاری از آن‌ها مستعد رشد در مناطق مختلف ایران هستند.

میوه بلوط دارای خواص بسیار می باشد و از آن استفاده های فراوانی می شود. در درختان بلوط گل های نر و ماده در فصل بهار به صورت جداگانه تشکیل می شوند و فرآیند شکل گیری میوه ها نیز در آن زمان شروع می شود و برای رسیدن میوه های درخت بلوط و قابل برداشت شدن آن ها باید حدود 6 الی 18 ماه صبر کنید و سپس این میوه ها را برداشت کنید. ریشه های تنومند درختان بلوط برای تامین نیازهای آبی و تغذیه ای در دل خاک به خوبی گسترده می شوند و درخت بلوط از جمله درختانی است که عمری طولانی دارد.

درختان بلوط جزو درختان حساس به هرس هستند که به ویژه در فصل بهار و اوایل تابستان به هیچ عنوان نباید هرس شوند زیرا زخم‌ های ناشی از هرس درختان بلوط، محلی برای ورود قارچ و پژمردگی آن می شود.

درختان بلوط به طور کلی نیاز به هرس ندارند و نسبت به آفات و بیماری‌ها مقاوم هستند ولی اگر قصد دارید درخت بلوط را هرس کنید بهترین زمان برای هرس آنها زمانی است که گیاه در خواب زمستانی است، بنابراین بهترین فصل برای هرس درخت بلوط منحصراً باید در چله زمستان (آذر تا بهمن – خواب کامل) انجام شود.

4 درخت نخل

درختان نخل که اکثرا در مناطق گرمسیری رشد می کنند و نیاز آبی کمی دارند در جنوب ایران به وفوور دیده می شود. این درختان در مقایسه با دیگر درختان الگوی رشد متفاوتی دارند که همین امر باعث شده نیازهای هرس آنها متفاوت شود. در هرس درختان نخل باید دقت بسیار بالایی داشته باشید زیرا هرس بیش از حد یا حذف شاخه‌های سالم‌ می‌تواند درخت را ضعیف کند و آن را مستعد بیماری‌ها و کمبود مواد مغذی سازد. اگر می خواهید درختان نخل خود را هرس کنید باید از برگ های پایین به سمت برگ های بالا این کار را انجام بدهید و زمان هرس مراقب باشید که شاخ و برگ ها را به فاصله ی 5تا 8 سانتی متر نسبت به تنه درخت با اره موتوری کوچک برش بدهید.

5 بید مجنون و افرا؛ مضرات هرس غیراصولی و خطرات آن

برخی از درختان، مانند بید مجنون و درخت افرا، جذابیت و زیبای خود را از شاخه‌های آبشاری طبیعی و شاخ و برگ‌های پیچیده و درهم خود‌ دارند، به همین علت است که توصیه می شود این درختان را هرس نکنید تا زیبایی آنها حفظ شود، مگر زمانی که درخت دچار بیماری شده و برای جلوگیری از آسیب دیدن درخت باید آن را هرس کنید. هرس بیش از حد این درختان‌ می‌تواند جذابیت و زیبایی آنها را از بین برده و شما را از داشتن سایه این درختان محروم کند.

حال اگر مجبور به هرس این درختان بودید، باید به این نکات توجه کنید که اول از یک قیچی باغبانی و یا اره دستی یا اره موتوری استریل استفاده کنید و دوم اینکه این کار را در فصل درست انجام بدهید. بهترین زمان برای هرس درختان افرا و بید مجنون اواخر تابستان تا اوایل پاییز می باشد زیرا اگر هرس در بهار انجام بشود به دلیل اینکه این درختان جزو درختان شیره دار هستند، از محل برش و هرس درخت شیره خارج می شود و این امر باعث تنش و ضعیف شدن درخت می شود.